Nieuwe doe-het-zelf prikpil. In plaats van elke drie maanden een injectie te halen bij de dokter, kan de vrouw zichzelf elke maand beschermen tegen zwangerschap met Uniject, een kant en klaar spuitje met een zeer fijne naald die alleen in de oppervlakte van de huid binnendringt. Deze methode is in Amerika al op de markt en wordt in een aantal andere landen in het kader van onderzoek al voorgeschreven.
Er zijn drie nieuwe typen vrouwencondooms met allemaal hun eigen voordelen, zoals lagere prijs, makkelijker gebruik, minder bijverschijnselen zoals allergie. De nieuwe vrouwencondooms zijn allemaal van polyurethaan, dat ook langer kan blijven liggen.
Een progestageenpil die de stof desogestrel bevat is door Organon gemaakt. Deze pil werkt voornamelijk als ovulatieremmer, in tegenstelling tot de meeste progestageenpillen, die nu het slijmvlies van de cervix verdikken.
Ook het spiraaltje (IUD) wordt steeds beter. Het hormoon afscheidende spiraaltje Mirena is alweer meer dan 10 jaar op de markt. Een nieuw IUD is Fibro-plant, dat bestaat uit een aantal koperen cylindertjes aan een draadje. Het geval wordt achterin de baarmoeder vastgezet en geeft elke dag een kleine hoeveelheid levonorgestrel af, die de vrouw minstens drie jaar lang tegen zwangerschap beschermt. Uit onderzoek blijkt dat er minder pijn en onregelmatige bloeding optreedt dan bij traditionele spiraaltjes.
Sterilisatie van de vrouw wordt door de vernieuwingen een steeds meer geaccepteerde vorm van zwangerschapspreventie. In plaats van laparoscopie en laparotomie, waarbij een operatie plaatsvindt die hoge eisen stelt aan de medicus, zijn er nu methoden die eenvoudiger uit te voeren zijn. In de eerste plaats is er het inbrengen van een dunne veer via vagina en baarmoeder in de eileiders. Over een periode van enkele maanden groeit dan littekenweefsel op de plaats van de veer, die de eileiders permanent afsluit.
Chemische sterilisatie is mogelijk met Quinacrine, dat ook gebruikt wordt als antimalariamedicijn. Het wordt in de vorm van korreltjes in de baarmoeder gebracht en veroorzaakte daar ook littekenweefsel dat de eileiders afsluit.
De Nuvaring en pleisters zijn in Nederland al bekend. Een nieuwe ring is in ontwikkeling, de Nestorone-ring, die een ander type progestageen afscheidt. Deze ring kan 12 maanden in plaats van 3 weken op zijn plaats blijven zitten.
Nestorone wordt nu ook in de vorm van een spray getest. Door elke dag een kleine hoeveelheid op de huid te spuiten wordt de ovulatie in 85 procent van de gevallen onderdrukt.
Een middel tegen zwangerschap én soa komt eraan. Al meer dan 20 jaar zijn wetenschappers bezig te zoeken naar een middel dat microben kan doden en tegelijkertijd als anticonceptiemiddel kan fungeren. Sinds kort is de ontwikkeling van deze zogenaamde 'microbiciden' in een stroomversnelling geraakt. Een vijftal producten verkeren nu in het laatste stadium van onderzoek, dat wil zeggen dat ze op grote aantallen mensen mogen worden uitgeprobeerd.
Veelbelovend is Buffergel. Deze polymeer verhoogt de zuurgraad van de vagina en zorgt ervoor dat zowel zaadcellen als andere microben gedood worden. Dit middel kan dus een rol spelen bij het voorkomen van zowel zwangerschap als infectie met hiv, chlamydia en herpes.
Twee nieuwe methoden voor de sterilisatie van de man zijn in onderzoek. Bij de eerste wordt een chemische stof in de zaadleider gebracht, die tot een blokkade van het weefsel leidt. Bij de tweede wordt in elk van de twee zaadleiders een tweetal plugjes geplaatst. Deze methode is omkeerbaar.
Ook de mannenpil komt steeds dichterbij. Verwacht wordt dat in de loop van volgend jaar in ieder geval op grotere schaal proeven kunnen worden gedaan, waarschijnlijk in China. De mannenpil maakt gebruik van het feit dat het toedienen van testosteron resulteert in een lagere productie van sperma. In de praktijk zal het neerkomen op een tweemaandelijkse injectie of implantaat.
Richtlijnen WHO
De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft nieuwe richtlijnen opgesteld voor het gebruik van anticonceptie. Een paar voorbeelden:
Pil(len) vergeten, wat te doen? Het gaat erom dat men 7 pillen achter elkaar moet hebben gebruikt om zeker te zijn van de normale bescherming. Dus: een of twee pillen vergeten, gewoon doorslikken en de eerste zeven dagen veilig vrijen.
Iemand die drie of meer pillen vergeet kan net zo goed stoppen, veilig vrijen tot de volgende bloeding en dan met een nieuwe strip beginnen.
Het implantaat kan langer blijven zitten. In plaats van vijf jaar kan het implantaat nu zeven jaar blijven zitten.
Morning-after pil binnen 120 uur innemen kan nog. Hoewel het nog steeds waar is dat de morning-afterpil het meest effectief is als hij korte tijd na de onveilige seks wordt ingenomen, is gebleken dat de periode waarbinnen de pil moet worden genomen van 72 tot 120 uren kan worden uitgebreid.
Periodieke onthouding nog steeds een zinvolle methode. Ondanks alle kritiek is het gebruik maken van veilige dagen, of liever gezegd het vermijden van onveilige dagen, nog steeds zeer populair en waarschijnlijk vormt dit ook een behoorlijk veilige methode. Allerlei trucjes en handige apparaatjes zijn al bedacht om het voor mensen makkelijker te maken de onveilige dagen te berekenen. Het probleem zit in het voorspellen. De WHO beveelt de volgende simpele methode aan: bij een menstruatiecyclus van tussen de 26 en 32 dagen hoort een onveilige periode die begint op dag 8 en eindigt op dag 19. De betrouwbaarheid van deze methode wordt gelijkgesteld met die van condoom en pessarium.
Pil zonder pauze. Steeds meer deskundigen komen tot de overtuiging dat er grote voordelen verbonden zijn aan het continu slikken van de pil. De pauzeweek was altijd ingesteld om de natuurlijke situatie van de maandelijkse bloeding te imiteren. Bij het continu gebruiken van een lichte pil treden over het algemeen veel minder bijverschijnselen op zoals hoofdpijn, stemmingswisselingen of pijn. Het aantal maandelijkse bloedingen per jaar neemt dus af. Daarentegen treden tweemaal zo vaak tussentijdse doorbraakbloedingen op.
Bron: Population Reports, Johns Hopkins, Baltimore, april 2005
