sitemap | zoek
english | français | español
deutsch | русский
 

home > seks & samenleving > maatschappij > prostitutie > prostitutie na legalisering

Prostitutie

 

Prostitutie na legalisering

Prostitutie; wetenschappelijk onderzoeker Ine Vanwesenbeeck

Ine Vanwesenbeeck

Ze promoveerde 10 jaar geleden op het onderwerp 'Prostitutes' well-being and risk'. Het welzijn van prostituees en de risico's van hun beroep houden Ine Vanwesenbeeck, hoofd van de afdeling onderzoek van de Rutgers Nisso Groep, nog steeds bezig.
Haar laatste publicatie dateert van 2002 en gaat over de sociale positie van prostituees in de gelegaliseerde bedrijven, een jaar na de wetsverandering die het 'bordeelverbod' ophief.
Geen wonder dat de media altijd naar haar verwezen worden als ze een 'deskundige' op dit gebied zoeken. Echt leuk vindt ze dat niet. "Ik beschouw mezelf niet als een deskundige, ik weet er alleen meer van af dan veel anderen. En interviews met journalisten zijn ook niet altijd verheffend. Het is nog steeds een moeilijk onderwerp voor veel mensen."
In 1986 deed ze voor het Ministerie van Sociale Zaken onderzoek naar geweld en dwang in de prostitutie. Drie jaar later volgde, met geld van hetzelfde ministerie, een groter onderzoek, samen met Sietske Alting en Martine Groen, naar de omstandigheden waaronder prostituees leven en werken. Dat onderzoek besloot met een uitgebreide lijst van aanbevelingen, die ook aan prostituees 'empowerment' ('macht') zouden geven:
Meer informatie over hun rechten:

Heb je ook een achterliggende gedachte gehad bij dit onderzoek?
"Ik heb altijd gevonden, en dat vind ik nog steeds, dat vrouwen het recht moeten hebben om prostitutie als beroep te kiezen. Wat ik onderzoek is dus een beroepsgroep. Met andere woorden, ik zie niet een bepaald soort mensen met bijzondere eigenschappen of persoonlijkheidsproblemen of levenservaringen. Sekswerkers zijn er in allerlei soorten, net als andere werkende mensen. Telkens proberen sommigen weer aan te tonen dat een prostituee een bepaalde persoonlijkheid heeft, maar steeds blijkt dat bewijs daarvoor moeilijk te vinden is."

Maar het beroep heeft wel bepaalde kenmerken?
"Ja, het beroep heeft te kampen met een negatief imago, illegaliteit, anonimiteit. Er komt relatief meer geweld en dwang voor, het werk zelf levert meer emotionele en gezondheidsklachten op. De prostituees zelf bieden die problemen het hoofd door een bepaald gedrag te ontwikkelen, maar dat is niet altijd even effectief, en het draagt niet bij aan de normalisering".

Echt geaccepteerd is het niet?
"Nee. Het feminisme is zelf ook verdeeld. Mensen zoals Manschot in 'Opzij' en Sinnema van de Volkskrant willen hier net als in Zweden de klanten strafbaar gaan stellen. Ik ben daar echt tegen. Het gaat mij om de kwaliteit van de omstandigheden waaronder het beroep wordt uitgeoefend. De prostitutie verdwijnt niet door het strafrecht, maar gaat ondergronds en dat heeft een negatieve invloed op de arbeidsomstandigheden. Bovendien krijg je weer het idee dat seks van een vrouw eigenlijk altijd verdacht is, alsof het per definitie een vorm van geweld is."

Er was een Kamervraag van de Christen Unie, geloof ik, of de arbeidsbureaus, die nu mensen moeten dwingen om ook 'niet-passende' arbeid te accepteren, ook vrouwen kunnen dwingen om in deze branche werk te aanvaarden. Wat vind je daarvan?
"Nee, dat kan ook niet, want iemand dwingen tot seks, dat gaat tegen de integriteit van het lichaam in".

Maar iemand dwingen tot ander werk doet dat toch ook. Is er misschien toch een aparte moraal als het over seks gaat?
"Dat lijkt me wel, maar hoe dat ook zit, ik vind dat prostituees dezelfde rechten moeten krijgen als andere werkers. Dat houdt dus in dat ze als normaal beschouwd worden door allerlei instanties, zoals banken, verzekeringsmaatschappijen, de sociale dienst, de politie, hun baas, hun klanten, en ook door zichzelf. En dat is nog steeds niet het geval. Vijftien jaar geleden waren de omstandigheden gunstig om dat doel te bereiken, maar de overheid heeft gewoon veel te weinig gedaan. Die wil wel toezicht houden, en onder controle brengen, belasting vangen en illegalen oppakken, maar het 'normaliseren' van prostitutie is niet gelukt, en het ziet er voorlopig ook niet naar uit dat dat zal gebeuren."

Zou dat misschien komen omdat ideeën over seksueel gedrag heel diep zitten, in onze biologie bijvoorbeeld?
"Ik leg niet graag het primaat bij de biologie, natuurlijke selectie, genetica, en dat soort dingen. Het speelt natuurlijk een rol, maar maatschappelijke omstandigheden en culturele invloeden zijn evenzeer belangrijk. De biologische invalshoek legt vaak sterk de nadruk op de verschillen tussen vrouwen en mannen en aanzienlijk minder op de onderlinge verschillen tussen mannen of tussen vrouwen, bijvoorbeeld. En als het over prostitutie gaat heb je ook niet veel aan de biologie. De positie van prostituees is in Nederland nog lang niet goed, maar het is hier wel beter dan in veel andere landen. En het verschil met die landen zit niet in onze biologie, maar in de maatschappelijke omstandigheden, de cultuur, de opvattingen, de wetten, enzovoort. Die zijn te veranderen, terwijl de biologie misschien hetzelfde blijft".

We praten steeds over 'prostituees' als een bepaalde groep werkers. Maar is prostitutie niet iets veel algemeners, namelijk 'seks in ruil voor iets'?
"Ja, wat een prostituee krijgt is geld, of iets in natura, maar in seksualiteit wordt zo vaak het een tegen het ander uitgeruild, seks tegen intimiteit, status, aanzien, geborgenheid, een gezin. Dan hebben we het niet over prostitutie. Die term reserveren we voor de sekswerkers, die gemiddeld 30 uur in de week kortdurend pezen met willekeurige klanten tegen contante (vooruit)betaling. Ze hebben een lage status, lopen meer risico's en worden door allerlei instanties niet als normale medeburgers beschouwd, ondanks het feit dat het bordeelverbod is opgeheven. Daar valt dus nog veel te verbeteren. In mijn laatste rapport heb ik ook aanbevolen om verder onderzoek te doen, en waar ik kan zal ik proberen daaraan bij te dragen".

I. Vanwesenbeeck, M. Höing, P. Vennix, De sociale positie van prostituees in de gereguleerde bedrijven, een jaar na de wetswijziging Rutgers Nisso Groep, WODC, Ministerie van Justitie, 2002

Dik Brummel

 

home | seksuele informatie | seks & samenleving | opinie | direct hulp | de nieuwe sekstant | over de nvsh | zoek

sitemap | contact | steun de nvsh | adverteren | vacatures