sitemap | zoek
english | français | español
deutsch | русский
 

home > seks & samenleving > maatschappij > seksuologie > waarom komen vrouwen klaar?

Seksuologie

 

Waarom komen vrouwen klaar?

Manuella de Rijke

De vraag waar het om draait in dit boek luidt: Waarom komen vrouwen klaar?
Is dat nou iets -zou je zeggen- waar de intellectuele elite van de Universiteit van Harvard zich mee bezig moet houden? Waar gaat dat naartoe met de wereld?
Wel, ter geruststelling: het gaat niet echt over klaarkomen van vrouwen, maar over verschillende theorieën daarover. Elisabeth Lloyd analyseert 21 schrijvers op het gebied van de evolutiebiologie, van Desmond Morris (van De naakte aap) tot Robin Baker (van De spermaoorlog), en stelt dat ze zich allemaal op een verkeerd uitgangspunt baseren, namelijk dat het vrouwelijk orgasme een ‘adaptatie’ zou zijn.

AdaptatieOragsme; omslag van het boek 'The Case of the female orgasm'
Het begrip adaptatie (aanpassing) is fundamenteel voor de evolutietheorie. De miljoenen soorten die op aarde leven verschillen van elkaar door de manier waarop ze zich aan hun omgeving hebben aangepast, geadapteerd. Adaptatie is ook de belangrijkste manier waarop soorten overleven en het is dus een kernbegrip geworden in de verklaring van gedrag, lichaamsbouw, functies en uiterlijk. Waarom overleeft een soort? Omdat de individuen van die soort eigenschappen ontwikkelen die in hun (veranderende) omgeving voldoende nakomelingen opleveren. Reproductief succes, daar gaat het om in de natuur, ook in de natuur van de mens.

Verklaring
Het vrouwelijk orgasme is door de genoemde 21 schrijvers allemaal beschouwd als een adaptatie. Het klaarkomen van de vrouw zou dus bijdragen aan haar reproductieve succes. Bijvoorbeeld doordat de samentrekkingen van de baarmoeder een opzuigende werking zouden hebben op het sperma, zodat de kans op bevruchting wordt vergroot. Een andere verklaring is dat een orgastische vrouw een aantrekkelijke seksuele partner is, waardoor haar kans bevrucht te worden vergroot wordt. Nog een andere en zeer geliefde verklaring is dat het klaarkomen een belangrijke positieve bijdrage levert aan het proces van ‘pair bonding’ tussen man en vrouw. Het is heel erg in het belang van het reproductieve succes van de vrouw (het overleven van haar kinderen in de oertijd) om verzekerd te zijn van de steun van een mannelijke partner.

Kritiek
Het kost Elisabeth Lloyd weinig moeite om de vloer aan te vegen met al deze ‘adaptationistische’ verklaringen. Wat die opzuigende werking van de baarmoeder betreft: die blijkt helemaal niet te bestaan. Integendeel zelfs. Bij het orgasme trekt de baarmoeder zich zodanig samen dat er een uitdrijvend in plaats van opzuigend effect optreedt. Evenzo blijkt er geen enkel verband te bestaan tussen de aantrekkelijkheid van een vrouw en haar vermogen om klaar te komen bij het vrijen.
Pair bonding is zeker een factor van belang in het voortplantingsgedrag van de mens, maar er is geen enkel bewijs dat het klaarkomen van de vrouw tijdens de geslachtsgemeenschap daarbij enige rol van belang speelt.
Kortom, vrouwen krijgen een man en kinderen los van de vraag of ze bij het vrijen een orgasme krijgen.
De centrale kritiek van Lloyd betreft de koppeling tussen het vrouwelijke orgasme en de geslachtsgemeenschap, en daarmee aan het mannelijke orgasme. Ze noemt dat een voorbeeld van ‘mannelijke vooroordeel in de evolutiebiologie’. Het is inderdaad nogal pijnlijk dat zo veel mensen (niet alleen mannen) die met wetenschappelijke pretenties over seks schrijven er automatische vanuit lijken te gaan dat klaarkomen iets is wat thuishoort bij het neuken van een gehuwde man en vrouw, terwijl iedereen toch moet weten dat dat niet zo is. De meerderheid van de vrouwelijke orgasmes worden opgewekt door masturbatie, zonder of met partner.

Tepel
Lloyd moet dan ook niets hebben van de ‘adaptationistische’ opvatting. Maar als iets geen adaptatie is, waarom bestaat het dan? Het antwoord van Lloyd, in navolging van de grote Stephen Gould, luidt: niet alle kenmerken zijn adaptaties; er zijn ook kenmerken die bij het ene geslacht wel een adaptatie zijn, en bij het andere niet. Een voorbeeld is de tepel. Bij vrouwen is dat een adaptatie, dus een kenmerk dat haar reproductieve succes bevordert, omdat ze er immers haar kinderen mee kan zogen. Adaptaties worden al in het embryonale stadium aangelegd, wanneer het verschil tussen de geslachten nog heel gering is. De tepel ontwikkelt zich dus ook bij het individu dat in een later stadium onder invloed van testosteron een jongetje wordt. Een tepel bij een man is dus geen adaptatie, maar een ‘by-product’, zoals Gould het noemt.
Op dezelfde manier, zegt Lloyd, moet je het vrouwelijk orgasme zien. De structuren die nodig zijn om te ejaculeren (Lloyd stelt dat gelijk met klaarkomen, wat discutabel is) worden volgens haar bij het embryo aangelegd. Ze ontwikkelen zich bij de jongen als adaptatie en bij het meisje als ‘by-product’. Met het woord ‘by-product’ wordt niet bedoeld dat het vrouwelijk orgasme onbelangrijk is. Het is alleen onbelangrijk voor de voortplanting.
Lloyds conclusie is dat het vrouwelijk orgasme los gezien moet worden van de geslachtsgemeenschap en dat echtparen en seksuologen moeten ophouden met alles in het werk te stellen om de vrouw ook via de geslachtsgemeenschap te doen klaarkomen.

Elisabeth A Lloyd, The Case of the female orgasm. Bias in the science of evolution, Harvard University Press, 2005

home | seksuele informatie | seks & samenleving | opinie | direct hulp | de nieuwe sekstant | over de nvsh | zoek

sitemap | contact | steun de nvsh | adverteren | vacatures