sitemap | zoek
english | français | español
deutsch | русский
 

home > seks & samenleving > individuele ontwikkeling > onze oorsprong > twee miljoen jaar geleden

Onze oorsprongOnze oorsprong; ontwikkeling van aapachtigen naar mens

 

Twee miljoen jaar geleden

Twee miljoen jaar geleden zagen onze voorouders er echt wel een beetje anders uit dan wij. Wij zouden, als we ze tegenkwamen, misschien in eerste instantie aan apen denken. Niet groter dan iemand van 12 in onze tijd, maar met een veel kleiner hoofd, een vooruitgestoken kin, een platte neus, zwaar behaard, een slungelige loop.
Maar toch zouden we weten dat we nog nooit zo'n aap gezien hadden. Onze oorsprong; mensen uit de oertijdWe zouden ze namelijk tegenkomen op het veld aan de rand van het bos, en niet in het bos waar andere soorten apen zich slingerend aan takken voortbewogen. We zouden ook zien dat ze net als sommige andere apen als groep op jacht gingen of misschien op zoek naar aas, een door echte roofdieren half opgegeten en achtergelaten antiloop, bisonkalf of aardvarken, maar dat ze tamelijk rechtop liepen, met de handen vrij om de buit mee naar huis te dragen.
Als we ze van nabij zouden meemaken, zou ons opvallen dat ze meer dan andere apen met elkaar communiceerden, met gebaren en geluiden in verschillende toonaarden. Als we ze in de ogen zouden kijken, zouden ze naar ons gevoel meer dan gewone apen terugkijken, nieuwsgierig of agressief of vriendelijk. Of misschien was het maar verbeelding, het verwerken van de schok dat deze wezens echt bestonden en dat wij uit hen waren voortgekomen.
Twee miljoen jaar is voor ons een onvoorstelbaar lange tijd, maar op de geschiedenis van het leven is het heel kort. Geschat wordt dat het leven zo'n 3 miljard jaar geleden ontstond.

Voorouders
Als we ons die 3 miljard jaar voorstellen als een week, dan zijn we in het voorafgaande verhaal over de mens nog maar 10 minuten in de tijd terug gereisd. In zo'n 'korte' tijd zijn de mensen die nu leven dus ontstaan uit een voorouder die verwant was aan de voorouders van de huidige mensapen. Wij (de mensen van nu) stammen dus niet af van de apen (de chimpansees, gorilla's, orang oetangs, en bonobo's van nu), maar van een soort die verder terug in het verleden leefde, waar nauwelijks sporen meer van bestaan, en die als gemeenschappelijke voorouder van mensen en mensapen mag worden beschouwd. En daarvóór moet er weer een voorouder van alle apen zijn geweest, en voor die tijd weer van alle zoogdieren, en daarvoor weer van alle levende wezens, dieren en planten.
Onze oorsprong; mensapenNog een paar 'minuten' tijd terug ( elke minuut is duizend generaties van moeders die kinderen baarden) en onze voorouders leefden nog voornamelijk in open plekken in het oerwoud. Ze waren verwant aan de voorouders van de huidige chimpansees en gorilla's en vertoonden nog weinig gedrag dat wij als 'typisch menselijk' zouden herkennen.

Mensapen
En toch, hoe dicht staan we eigenlijk toch ook bij die grote mensapen. We bestuderen het gedrag van hun nakomelingen, in de dierentuin en in het wild, en het valt ons op hoe groot de overeenkomsten zijn als het gaat om voortplanting, kinderverzorging, emoties als boosheid, angst of verdriet, elementaire behoeften zoals veiligheid en hygiëne, machtsverhoudingen. En bij die mensapen zien we ook al het gebruik van hulpmiddelen om voedsel te vergaren of open te breken, het gooien met stenen, het maken van een bladerdak tegen de regen. Chimpansees hebben in hoge mate hetzelfde erfelijk materiaal als wij. Dat wil niet zeggen dat we daarom precies hetzelfde zijn, maar het maakt het wel mogelijk om ze te herkennen en ze te willen beschermen. En nog belangrijker: via hen kunnen we onszelf beter begrijpen, en dat is van groot belang.

Vervolg

 

home | seksuele informatie | seks & samenleving | opinie | direct hulp | de nieuwe sekstant | over de nvsh | zoek

sitemap | contact | steun de nvsh | adverteren | vacatures