sitemap | zoek
english | français | español
deutsch | русский
 
 
   

home > opinie > over bevolking > mathus en de voedselcrisis

Malthus en de voedselcrisis

Omslag van het boek Echte mannen
Nog steeds relevant

In 1798 schreef de Engelse econoom Thomas Robert Malthus (1766-1834) zijn boek An Essay on the Principle of Population. Meer dan tweehonderd jaar later is het thema nog steeds actueel. Kan de wereld de bevolkingsgroei aan en zo nee, waar moet de oplossing van dit probleem gezocht worden? In een tijd dat de kerk het bewust regelen van geboorten veroordeelde (ook al was het door onthouding) en de opkomende industrie hongerde naar goedkope arbeid, legde Malthus de vraag op tafel of de wereld niet beter af was met minder mensen. Een sterke bevolkingsgroei leidde in zijn ogen onvermijdelijk tot armoede en ellende, die op hun beurt de bevolking weer moesten terugdringen. Voorbehoedsmiddelen waren voor hem nog niet aan de orde, maar hij noemde uitstel van het huwelijk en onthouding als middelen om de bevolkingstoename preventief af te remmen. Geen ideeŽn die hem populariteit bezorgden. Zijn essay kon dan ook rekenen op kritiek van alle kanten: van de kerk en de kapitaalbezitters, maar ook van tijdgenoten die geloofden in de onbegrensde vooruitgang, waardoor de mens voor alle problemen een oplossing zou vinden. Malthus was minder optimistisch en hield vol dat de mens de voedselproductie nooit zo kon versnellen dat het groeiend aantal mensen gevoed kon blijven worden, met honger tot gevolg. De Nieuw-Malthusiaanse Bond - de voorloper van de NVSH die zich bezighield met geboorteregeling Ė adopteerde zijn naam. En de NVSH geeft nu, vanuit hetzelfde historisch besef, op initiatief van Dik Brummel de vertaling van zijn boek uit.
Thomas Robert Malthus, Over Bevolking, NVSH 2009,
isbn 978-90-6050-096-5

Te bestellen bij de boekhandel of bij bol.com


Recensie NRC Handelsblad

Dik Brummel

Robert Malthus, die in zijn Opstel over Bevolking in 1798  had gezegd dat bevolking uiteindelijk veel harder groeit dan het voedsel, raakte door de groene revolutie (intensieve landbouw en veeteelt) van na de Tweede Wereldoorlog in het vergeethoekje. Voedsel was geen probleem van overbevolking, zei men, maar van distributie. Er kon genoeg eten en drinken geproduceerd worden voor de hele wereld en voor de eeuwigheid.

Nu, een halve eeuw later, blijkt er in de wereld, na alle hongersnoden die we al hebben mogen meemaken, een wereldwijde voedselcrisis te kunnen optreden: rijst is in één jaar tijd 31 procent duurder geworden, soja 87 procent en tarwe 130 procent. De gemiddelde prijs in de wereld voor voedsel is sinds het midden van 2007 met zo’n 40 procent gestegen. Op verschillende plaatsen zijn demonstraties geweest van wanhopige en woedende mensen. De Verenigde Naties heeft gewaarschuwd dat de stijging van de voedselprijs leidt tot toenemende politieke instabiliteit. En dan heeft hij het nog niet over water en brandstof, waarvan de prijs ook als een raket omhoog gaat. Volgens de Wereldbank zijn de stijgende voedselprijzen het gevolg van schaarse landbouwgrond. En dat komt weer door de druk om die grond te gebruiken voor de productie van biobrandstof, door de toenemende consumptie van vlees en melkproducten (waarvoor meer grond nodig is), door slechte oogsten door droogte en overstromingen die het gevolg zijn van klimaatverandering.
Deze opsomming is nu precies wat er mis is met het denken en dus de berichtgeving over het wereldvoedselprobleem. Bevolkingsgroei wordt meestal als een van de oorzaken van de voedselcrisis genoemd, maar vervolgens heeft men het daar niet meer over. Men ziet bevolkingsgroei kennelijk als een onveranderlijk gegeven waar niemand verder iets aan kan doen. Men heeft het liever over verschijnselen waar de mens ‘schuld’ aan heeft. En zo lijkt het net alsof klimaatverandering oorzaak is van de voedselcrisis, terwijl zowel de klimaatverandering als de voedselcrisis natuurlijk uiteindelijk veroorzaakt worden door de omvang van de bevolking. Wordt het geen tijd om Malthus in ere te herstellen?

 

home | seksuele informatie | seks & samenleving | opinie | direct hulp | de nieuwe sekstant | over de nvsh | zoek

sitemap | contact | steun de nvsh | adverteren | vacatures