![]() |
De meest uitgebreide en enige onafhankelijke site over seksualiteit |
english | français | español deutsch | русский |
|
||||||||||||
home > opinie > seks & evolutie >de toekomst > toekomst van het gezin (familie)
De evolutie van de mens is nog lang niet klaar. Welke
richting gaan wij op in de komende eeuwen?
De toekomst is niet voor 100% te voorspellen.
Maar wel voor 99%. Onze voorgeschiedenis, van homo erectus tot homo sapiens
sapiens, kenmerkt zich door het vermogen de natuur te reguleren.
Op dit ‘moment’ van onze evolutie verkeren wij in een crisis, omdat
wij onze eigen natuur (het seksuele systeem) nog nauwelijks de baas zijn en
daardoor de rest van de natuur bedreigen.
Dik Brummel
Het toekomstbeeld van de seksuele hervorming is een wereld waarin het geslachtsverschil niet meer bestaat, de lust vrij is en de mens kwalitatief en kwantitatief controle heeft over de voortplanting. Maar als kinderen niet meer uit de buik van een vrouw komen, hoe moet dat dan met hun verzorging en opvoeding? Wat is de toekomst van het gezin?
Deze vraag stellen is al voldoende om duidelijk te maken hoe verstrengeld en
diep verankerd de elementen van het natuurlijke seksuele systeem (geslachts-verschil,
heteroseksualiteit en familie) zijn en hoe problematisch het speculeren over
hun verdwijnen is.
De propaganda voor het gezin is intenser geworden naarmate het kerngezin
kleiner en geïsoleerder werd, de vrouwenemancipatie vorderde en er meer in de
openbaarheid kwam over kindermishandeling.
Evolutionair gezien hebben we te maken met een crisis tussen de
vanzelfspre-kendheid van heteroseksuele bevruchting, zwangerschap, gezin en
familie en het groeiende inzicht in de schaduwkanten van dat seksuele systeem
en de veranderde praktijk als gevolg van de seksuele hervorming tot nu toe. Aan
de ene kant is er de idealisering van het gezinsgeluk en aan de andere kant is
er de steeds duidelijker wordende realiteit van erfelijke ziekte,
gedragsstoornissen en overbevolking als oorzaak van de ecologische crisis.
De wereld vanuit het gezin verklaard
Als we willen begrijpen hoe de wereld in elkaar zit, moeten we niet van boven
naar beneden denken en de oorzaken toeschrijven aan sterren, goden, kerken,
overheden of grootindustrie, maar van beneden naar boven en uitgaan van het
gezin. Niet alleen het goede maar ook het kwade komt daaruit voort.
We kunnen het verband tussen het gezin en allerlei individuele en sociale
verschijnselen gemakkelijk aantonen:
-Individuele stoornissen vinden hun oorsprong bij de conceptie, de foetale
groei tijdens de zwangerschap en
gedurende de opvoeding in de kindertijd.
Alle baby's die met een zware handicap waar ze niet om gevraagd hebben op de
wereld komen vormen al een aanklacht tegen het vanzelfsprekendheid van de
bestaande reproductie. En dat is slechts een klein aantal vergeleken bij de
ziektes, tekortkomingen en afwijkingen die het gevolg zijn van de
gezondheidstoestand en levenswijze van de zwangere en degene die haar bevrucht
heeft. Duizenden baby's en jonge kinderen sterven dagelijks door de slechte
conditie van hun moeder als gevolg van honger, uitputting, ziekte of
verslaving.
-Een nog groter aantal kinderen wordt blootgesteld aan bijgeloof, vooroordelen
en misvattingen, en loopt levenslange stoornissen op door liefdeloze,
neurotische, narcistische, autoritaire en psychotische ouders. De wereld keurt
'kindermishandeling' af (waarbij opvalt hoe selectief daaruit vooral alles wat
met seks te maken heeft ten heftigste wordt
afgekeurd), maar noemt tegelijkertijd het gezin een 'recht' van het kind. Dat
is net zoiets als zakkenrollen afkeuren maar iedereen oproepen aan de
staatsloterij mee te doen.
De meeste mensen nemen kinderen zonder aan kwaliteitseisen te voldoen. Ze geven
hun verre van ideale genetische eigenschappen door onder condities die kunnen
leiden tot ongelukkige en gevaarlijke situaties, een vroege dood of levenslange
gebreken. Ze mogen kinderen opvoeden zonder dat op enigerlei wijze duidelijk is
of ze dat wel kunnen. Ze hebben in principe absolute politieke en juridische
macht tot het kind 18 is.
De macht van ouders over kinderen moet niet eenzijdig begrepen worden. Moeders
en vaders zijn zelf kinderen die een kind verwekt hebben. Samen bevinden ze
zich in het centrum van het seksuele systeem. Alle kwalijke gevolgen van het
gezin voor individuele mensen komen voort uit dat systeem.
Het gezin is de plaats waar mensen hun meest gevoelige ontwikkelingsperiode
doormaken en waar ze de grondpatronen van gedrag aanleren, het is de bakermat
van godsgeloof en andere levensovertuigingen die tot politieke ideologieën en
oorlog leiden. Gehoorzaamheid, angst voor straf, hiërarchisch denken en het
streven naar macht, afkeer van vreemden, dit zijn dingen die de meeste mensen
in hun gezin en familie leren en die ze later niet of slechts met veel moeite
afleren.
Mensen leren niet alleen van hun moeder (en vader), maar ondergaan ook de
invloeden van andere familieleden, vrienden en school. Die invloeden bieden de
mogelijkheid van relativering of verandering, maar zijn ook beperkt omdat ze
voortkomen uit het gezinsleven van anderen.
Het gezin vervangen?
Niets lijkt de natuurlijke familie, de biologische moeder en vader met
daaromheen grootouders en andere bloedverwanten, te kunnen vervangen. Wie, zo
vraagt men zich retorisch af, kan beter voor een baby zorgen dan de biologische
moeder? Wie zou trouwens die zware taak op zich nemen als het niet om haar
eigen maar een wildvreemd kind zou gaan? Geen wonder dat toekomstvisies waar
het gezin vervangen is door iets anders bijna altijd gruwelverhalen zijn. Een
toekomst zonder biologisch gezin lijkt een nachtmerrie waar we niet verder over
willen doordenken.
Toch is het allemaal niet zo onmenselijk als het lijkt om het biologische gezin
van zijn troon af te denken. Door de eeuwen heen is er ervaring opgedaan met
goede zorgfiguren die niet de biologische moeder waren en met biologische
moeders en vaders die geen goede zorgfiguur waren. Er zal geen gebrek zijn aan
mensen die voor baby's en kleine kinderen willen zorgen, om de eenvoudige reden
dat de meeste mensen vertederd worden door het kleine en kwetsbare, wat
hetzelfde is als te zeggen dat hun zorggedrag door het kleine gestimuleerd
wordt.
De verzorgers van de toekomst zullen hun taak onder betere condities kunnen
verrichten dan de biologische ouders van nu, aangezien de samenleving als
geheel de eisen zal formuleren waaraan opvoeders moeten voldoen.
Het is niet moeilijk om te bedenken wat voor soort eisen dat zullen zijn. Ze
worden in feite al gesteld sinds de opkomst van de psychologie en pedagogiek.
Het wordt bijvoorbeeld heel belangrijk geacht voor een kind om te beschikken
over ten minste één veilige en warme hechtingsfiguur. De biologische moeder van
nu vervult die functie meestal nooit helemaal goed, soms zelfs uitermate
slecht. De jonge moedertjes in de wereld zijn zelf nog arme kinderen binnen
familieverband, zonder scholing of ontplooiing, bijgelovig, in een
problematische relatie met de vader verwikkeld, met zorg voor ander kroost.
De in die materiële opzichten meest optimale moeders leven in het moderne
westen. Maar ook hier valt de werkelijkheid voor het kind behoorlijk anders uit
dan de mythologie ons wil doen geloven. Onder de vrolijke schijn van de
stralende reclame- en propagandabeelden gaat een wereld schuil van
tekortkomingen.
De biologische moeder biedt het kind een relatief veilige maar meestal ook
angstige hechtingsband. Ze kan bijna nooit een ideale zorgfiguur zijn omdat ze
zelf verwikkeld is andere problematische relaties en het kind ook
gehoorzaamheid aan bestaande sociale en culturele rituelen moet leren. De
natuurlijke moeder is dan ook zelden een ideale hechtingsfiguur.
Nadenken
Het is goed mogelijk om over kinderopvoeding na te denken zonder daarbij
automatisch uit te gaan van de goedheid van de natuur, de heiligheid van het
moederschap en de onaantastbaarheid van het biologische gezin.
In een nieuwe voortplantingspraktijk zal het beschikken over minstens één
volledig beschikbare hechtingsfiguur een vanzelfsprekende eis aan de opvoeding
zijn. Verwacht mag worden dat vanuit die basis ook met anderen betere relaties
kunnen worden aangegaan dan in het algemeen nu het geval is.
Naast deze basisveiligheid heeft een kind een rijke leeromgeving met een
verscheidenheid aan mensen nodig, waarin alle kwaliteiten en sociale
vaardigheden kunnen worden aangeleerd op manieren die optimaal bij het individu
aansluiten. Een opvoedings- en onderwijsprogramma dat daaraan voldoet is ook in
de meest ontwikkelde landen nog een utopie. De primitieve thuis- en
schoolopvoeding die we nu kennen zal vervangen kunnen worden door individuele
leerroutes, uitdagingen en afwisseling en de ontwikkeling van beter sociaal en
relationeel gedrag.
Het is niet zo dat een zodanige aanpak van de opvoeding de bedoeling heeft of
ertoe zal leiden dat alle onaangenaamheden uit het leven van de jonge mens
zullen worden weggehouden of vermeden. Dat is juist een van de tekortkomingen
van de gangbare opvatting over opvoeding van kinderen, die 'veiligheid'
vooropstelt en contact uitsluit met potentieel gevaarlijke kennis, ervaringen
of mensen. Ook in de toekomst zullen zich voldoende kleine en grote ongelukken,
tegenslagen en rampen voordoen om de mens op de proef te stellen. De mens zal
net als nu jong moeten leren met zulke incontingenties om te gaan.
Een blauwdruk van de opvoeding in een wereld die het bestaande gezin door iets
beters vervangt kan en moet niet gegeven worden: het leven blijft een avontuur
en een uitdaging, ook al zullen we de voortplanting veel meer in de hand hebben
dan nu. Waar we voor kunnen zorgen is dat elk kind dat geboren wordt niet
alleen in theorie maar in de praktijk over alle kwaliteiten, mensenrechten en
omstandigheden beschikt om zich tot een beter soort mens dan nu te kunnen
ontwikkelen. Een betere opvoeding van genetisch gezonde babies zal ook de
wereld verbeteren.
Wie denkt dat het wel een saaie boel zal worden met al die 'volmaakte' mensen
in een 'volmaake' wereld, kan gerust zijn. Er zal nog genoeg ellende
overblijven, kleine en grote dagelijkse rampen, aardbevingen, stormen,
vulkaanuitbarstingen, overstromingen, ongelukken, verwondingen, ziektes en
ongemak. En is het niet beter en menselijker om daartegen meer weerstand te
hebben dan nu?
home | seksuele informatie | seks & samenleving | opinie | direct hulp | de nieuwe sekstant | over de nvsh | zoek
sitemap | contact
| steun de nvsh | adverteren | vacatures