sitemap | zoek
english | français | español
deutsch | русский
 

home > opinie > pornografie > de sade & von masoch

De Sade; oude tekening van vrouw hangend aan een katrol die bevredigd wordt door 2 mannen en een vrouw
‘Zwakke en geketende wezens die alleen maar ter wereld zijt gekomen voor onze genoegens, ik geloof toch niet dat u ook maar een ogenblik verondersteld zult hebben dat de belachelijke en absolute vrijheid die u in de wereld genoot, ook hier van kracht zou zijn. U bent duizend keer meer onderworpen dan slaven en u dient zich alleen maar op de grootste vernederingen voor te bereiden. De gehoorzaamheid moet de enige deugd zijn waar u hier gebruik van maakt; het is de enige die beantwoordt aan de staat waarin gij u bevindt. Denk toch zeker niet dat u hier van uw charmes gebruik kunt maken. Wij zijn meer gewoon dan dat en u dient zich niet in te beelden dat u ons in een dergelijk valletje kunt laten lopen. Denk er onophoudelijk aan dat wij ons steeds van u allen zullen bedienen en dat niemand onder u op geen enkel mededogen mag rekenen. Wat hebt u ons trouwens aan te bieden dat wij nog niet kennen? Wat hebt u ons te bieden dat wij niet met de voeten treden op het ogenblik dat wij spuiten?
'Het is onnodig u te verbergen dat uw dienstbetoon heel lastig zal zijn en dat voor de minste fout lijfstraffen zulen worden toegediend. Wat ik u dus aanbeveel is stiptheid, onderworpenheid, en een totale negatie van uzelf om alleen maar onze verlangens te voldoen die van nu af uw enige wetten zullen zijn. Kom deze verlangens tegemoet, voorzie ze en doe ze geboren worden. Niet omdat u met dit gedrag veel zult winnen, doch enkel maar omdat u heel veel te verliezen hebt door onze reglementen niet na te leven.
‘Neem even de situatie waarin gij u bevindt onder ogen, bedenk wat ge zijt en wat wij zijn en beef: u bent buiten Frankrijk, te midden van een onbewoonbaar en ondoordringbaar woud, over bergen waarvan de toegangswegen na uw komst vernietigd werden. U zit in een ondoordringbare burcht opgesloten. Niemand weet dat u hier bent, noch uw ouders, noch uw vrienden. Voor de wereld bent u reeds gestorven en u blijft alleen nog maar leven voor onze genoegens.

Uit: D.A.F. de Sade, De 120 dagen van Sodom, (oorspr. 1785), uitgave De Dageraad, Antwerpen, 1990

Sacher-Masoch; cartoon van strange meesteres met zweep en onderdanige gebonden man‘'Ik vind het nu inderdaad prettig om een mens, die denkt en voelt en wil, net als ik, een man die naar geest en lichaam sterker is dan ik, in mijn macht te hebben, te mishandelen, en in het bijzonder een man die van mij houdt. Houd je nog van me?' 'Tot in het waanzinnige!' riep ik. 'Des te beter,' antwoordde ze, 'des te meer zal je genieten van wat ik je nu ga aandoen.' 'Wat is er met je?' vroeg ik. 'Ik begrijp je niet, in je ogen flitst nu echt iets als wreedheid, en je bent zo uitzonderlijk mooi, zo helemaal Venus in bont.' Wanda sloeg, zonder antwoord te geven, haar armen om mijn hals en kuste me. Op dat ogenblik werd ik weer bevangen door het hele fanatisme van mijn hartstocht. 'Nu, waar is de zweep?' vroeg ik. Wanda lachte en ging twee passen achteruit. 'Je wilt dus met alle geweld gegeseld worden?' vroeg ze, het hoofd uitdagend in de nek. 'Ja.' Opeens was Wanda's gezicht volkomen veranderd, door woede, leek het, misvormd, zelfs even lelijk. 'Nu geselt u hem dan!' riep zij luid. Op hetzelfde ogenblik stak de mooie Griek zijn zwarte hoofd met krullen door de gordijnen van haar hemelbed. Ik was eerst sprakeloos, verstard. De situatie was ontzettend komisch, ik zou zelfs in luid gelach zijn uitgebarsten, wanneer die niet tegelijk zo wanhopig treurig, smadelijk voor mij was geweest. Dit overtrof mijn fantasie. Ik rilde toen mijn medeminnaar te voorschijn kwam, in zijn rijlaarzen, zijn nauwe, witte broek, zijn engsluitende fluwelen pak, en mijn blik op zijn atletische lichaam viel. 'U bent inderdaad wreed,' zei hij, tot Wanda gewend. 'Ik ben enkel uit op genot,' antwoordde zij met wilde humor, 'alleen het genot maakt het bestaan waardevol,...wanneer zij de macht zouden hebben, zouden ze mij hetzelfde aandoen, en ik zou met mijn zweet, mijn bloed, mijn ziel hun genoegens moeten betalen. Zo was de wereld van de oudheid; genot en wreedheid, vrijheid en slavernij zijn van oudsher hand in hand gegaan; mensen die als Olympische goden willen leven, moeten slaven hebben, die ze in hun visvijvers gooien, en gladiatoren die zij tijdens hun weelderige gastmalen laten vechten, zonder zich er iets van aan te trekken wanneer daarbij wat bloed op hen spat.' Haar woorden brachten mij helemaal tot mijzelf. 'Maak mij los!' riep ik boos.

Uit: Leopold von Sacher-Masoch, Venus in Bont, (oorspr. 'Venus im Pelz', 1870), Arbeiderspers 1969.

De Sade en Von Masoch

In onze tijd is het onderscheid tussen sadisme en masochisme als individuele seksuele afwijking vervangen door sm als variant of parafilie. Koppels spelen met elkaar een spel van macht en lust, waarbij de vorm, attributen, intensiteit, pijngrens en lustbeleving de nodige variaties vertonen. In clubverband of binnen de vaste relatie, zoekt deze minderheid een partner die de eigen geheime wensen aanvoelt en vervult. Meestal moet men, net als in het gewone leven, genoegen nemen met iets minder dan ideaal.

De grondslag van sm, ook wel algolagnie genaamd, de combinatie van lust en (on)macht, is veelal onbewust aanwezig in elke seksuele relatie. Dominantie, macht, agressie, onderdanigheid, dwepen, frustratie, haat, pijn en afkeer komen dan ook veel voor in combinatie met het seksuele verlangen.
De oorzaak hiervan ligt in het seksuele systeem zelf, waarin lust en angst rondom de penetratie tot een machtsspel tussen de geslachten leidt.

In de pornografie komen de sadomasochistische aspecten van lustrelaties universeel tot uiting, en ze vertellen ons dus iets over de menselijke conditie.
In deze aflevering iets over de schrijvers De Sade en Von Masoch, aan wier namen de termen sadisme en masochisme zijn ontleend. Dat gebeurde door Richard Von Krafft-Ebing, de grondlegger van de seksuologie in de negentiende eeuw.
In De 120 dagen van Sodom komen een hertog, een bisschop, een president en een zekere Durcet op een kasteel bijeen om enige maanden lang een orgie te houden met hun dochters (die ze onderling uitgehuwd hebben) en een aantal jonge mannen en vrouwen die zijn ingehuurd als seksueel personeel. De uitspattingen die beschreven worden staan in het teken van de absolute macht die de heren in het van de buitenwereld afgesloten kasteel over de anderen (die daar overigens vaak graag mee instemmen) kunnen uitoefenen. In een toespraak aan het begin maakt de hertog duidelijk wat de functie van de macht in de maatschappij ten diepste is. Daarmee is dit geschrift van De Sade meer dan pornografie, namelijk een visie op de politiek als een soort helse samenzwering van de laagste motieven. De ondergeschikten dienen slechts één deugd te hebben: gehoorzaamheid.

Venus in Bont beschrijft op verhulde wijze de kwellingen die de mannelijke hoofdpersoon ondergaat doordat de vrouw die hij liefheeft hem hooghartig afwijst, aan het lijntje houdt en vernedert. Qua maatschappijkritiek heeft dit boek minder om het lijf dan het werk van De Sade, maar de psychologische betekenis ervan is even groot.

OVER DE SADE
Donatien Alphonse Francois, de Markies De Sade (1740-1814) kwam uit een zeer gerespecteerde adellijke familie in de Provence. Hij diende als officier in de Franse cavalerie en trouwde op zijn 23e met een meisje dat hem zeer toegewijd was. Hij verkeerde echter liever in het gezelschap van haar zuster, met wie hij ook samenwoonde en die hij later zou idealiseren in de roman Juliette. Na haar dood beleefde hij een relatief korte periode van losbandig seksueel genot. Hij werd aangeklaagd door een 36-jarige vrouw genaamd Rosa Keller, die hij mee naar huis had gelokt, op bed vastgebonden, en met twijgen geslagen had. Vervolgens had hij met een mesje inkepingen in haar vlees gemaakt en daarin hete was gegoten. Wegens dit en enkele andere misdrijven werd hij in de Bastille en andere gevangenissen opgesloten gehouden. In gevangenschap begon hij te schrijven. Van de enorme hoeveelheid die hij produceerde, is 'De 120 dagen van Sodom' uit 1785 het bekendst. De Sade was zeer belezen, en besefte als eerste (en meer dan menigeen in onze tijd) hoe groot de rol van het seksuele is in het psychische lijden. 'De Slaapkamer-filosofen' dateert uit 1795. Die titel herinnert ons eraan dat 'filosofie' in de 18e en 19e eeuw steeds vaker werd gelijkgesteld met maatschappij-ondermijnende vrijdenkerij à la Spinoza. De Sade schrijft over politiek, economie, sociale verhoudingen. Gangbare seksuele waarden en normen draait hij om: geslachtsgemeenschap is geen daad van liefde maar van haat, de anus van de vrouw is van nature beter geschikt voor de coïtus dan de vagina, homo is beter dan hetero, het jonge meisje dient niet in schroom voorbereid te worden op het moederschap, maar moet juist alle mogelijke genietingen zo snel mogelijk aanleren.
De Sade stierf in het krankzinnigengesticht in Charenton, waar hij jarenlang opgesloten had gezeten.

OVER VON SACHER-MASOCH
Leopold Von Sacher-Masoch (1836-1895) was van Oostenrijkse adel. Zijn moeder heette Masoch. Na zijn universitaire studie gaf hij een tijdje les in geschiedenis, maar besloot schrijver te worden. Zijn meest bekende (autobiografische) roman is 'Venus in Bont'. Daarop baseerde Von Krafft-Ebing de term 'masochisme', zoals hij ook 'sadisme' had afgeleid van De Sade. Masochisme is dan het tegengestelde van sadisme, dus het beleven van lust aan vernedering en pijn. Masoch was als kind getuige geweest van het afranselen en vernederen door een gravin van haar man, die haar boudoir had betreden toen zij daar met een ander bezig was. Toen Leopold zelf getrouwd was, vroeg hij zijn vrouw dagelijks hem met de zweep af te ranselen. Ze wilde hem dat genoegen wel doen, maar toen hij vervolgens ook nog advertenties plaatste voor een partner voor haar, liep het huwelijk stuk. Hij trouwde later met zijn secretaresse en schijnt met haar gelukkig geweest te zijn. Hij was vriendelijk, rookte niet en dronk niet. Maar hij was geen doetje: hij vocht in de oorlog tegen Italië en werd onderscheiden wegens moed.

 

home | seksuele informatie | seks & samenleving | opinie | direct hulp | de nieuwe sekstant | over de nvsh | zoek

sitemap | contact | steun de nvsh | adverteren | vacatures